ئامانجە شاراوەكانی پشت ھەراوھوریای نابووتی بانكەكان و سیخوڕیی دەزگەی سخوڕیی سەرتاسەریی "نەتەوەیی" ئەمەریكا (NSA)

ھەژێن

٧ی نۆڤەمبەری ٢٠١٣

 

چەند ساڵ لەمەوبەر، كاتێك كە چەند بانكێك وەك بلقی سەرئاو تەقین، دەزگەكانی راگەیاندنی دەوڵەتان و كۆمپانییە جیھانخۆرەكان، لە نەیارانی سەرمایەداری فرەتر كەوتنە زاقكردنەوەی پرسەكە و شەو و ڕۆژ چركە چركە بەگوێماندا دەدرا، سەرەنجامەكەی تەنیا كۆمەلێك ڕیفۆرم بوو بە قازانجی دەوڵەتان و كۆمپانییەكان و لێسەندنەوەی دەسكەوتە ئابووریی و كۆمەڵایەتییەكان بوو لە كرێكاران و جوتیاران و فەرمانبەران و خوێندكاران و خانەنشینان و بێكاران.

 

ئەو كات من بە پێچەوانەی زۆرێكەوە لەو بڕوایەدابووم، ئەگەر بەڕاستی پرسێك ھەڕەشە لە داھاتووی سیستەمی سەرمایەداری بكات، ھیچ كات ماسمیدیا ھێندە زاقی ناكاتەوە، بەڵام بەدڵنیاییەوە كۆمەڵێك ئامانجی شاراوە لەپشت ئەم ھەراوھوریایەوەن، كە خزمەت بە پتەوتركردنی سیستەمەكە دەكەن.

 

ئێستاش لەبارەی پرسی سیخوڕیی دەزگەی سخوڕیی سەرتاسەریی "نەتەوەیی" ئەمەریكا (NSA) بەسەر تەواوی جیھانەوە ئاوای دەبینم، ئەوەندەی ماسمیدیا گرنگی بەو پرسە دەدات، ئەوەندە میدیای دژەتەوژم گرنگی پێنادات. بە بۆجوونی من، دونیای ئینتەرنێت بەو جۆرەی كە پاگەندە دەكرێت، لەژێر كۆنترۆڵی دەوڵەتان و دزگە سیخوڕییەكاندا نییە و ساڵانی ڕابوردووش چەند جار بینەری ھاككردنی دەزگەی سیخورێی و سەربازیی ئەمەریكای كەڵەگای جیاھن بووین، ھەڵبەتە لەلایەن دەوڵەتانەوە نا، بەڵكو لەلایەن چەند ھاكەرێكی ڕووتەڵەوەی بەرھەڵستیكارەوە..

 

من ھیچ گومانم لەوە نییە، كە سەرمایەداری لە ڕووی ئابوورییەوە لە قەیراندایە، بەڵام ھەڵای چەند ساڵی رابوردوو، قۆستنەوەی ئەو پرسە بوو، بۆ ھێرشكردنە سەر دەستكەوتە ئابووریی و كۆمەڵایەتییەكانی چینەكانی خوارەوە؛ باشترین نموونەش پەلاماری مووچە و پشووی ساڵانە و دەستكەوتە ئابووریی و كۆمەڵایەتیەكانی دیكە خەڵكی یۆنان بوو، كە لەچاو ھەموو وڵاتانی ئەوروپی و ئەمەریكا، باشترین مووچە و كەمترین ماوەی كار و زۆرترین پشووی ساڵانە و بەرزترین خانەنشینییان ھەبوو، ھەروەھا ڕەوایەتیدان بوو بە نیوەكاری و كاری كاتی و كاری [یەك سات بە یەك یۆرۆ/ پاوند] و كۆمەلێك شتی دیكە، كە بەبێ ڕووداوی نابووتبوونی چەند لكەبانكێك، نەیاندەتوانی بەسەر خەڵكدا بیانسەپێنن.

 

ھەروا ھیچ گومانم لەوە نییە كە ئەمەریكا سیخوڕی بەسەر جیھانەوە دەكات و ھەموو دەوڵەتانیش بە فەرمانداریی [حكومەتە] گەڕەكەی ھەرێمی كوردستانیشەوە سیخوڕیی بەسەر بەكاربەرانی ئینتەرنێت و تەلەفۆن و تەنانەت شەونشینی ماڵانیشەوە دەكەن. بە بۆچوونی من، بۆ كەسانی ھوشیار و بەرھەڵستیكار و دژەدەوڵەت، ئەمانە ھەموویان ھیچ نین وناشتوانن ببن، چونكە كەسانێك كە بڕیاریانداوە لە ڕیزی خەباتی جەماوەریی و كۆمەڵایەتیی چینە ڕەنجخوراوەكانی كۆمەڵگەدا دژی سیستەمی سەرمایەداریی خەباتبكەن، ھیچ پیلان و تیرۆرێكیان نییە تاكو بیشارنەوە یا بە دزییەوە بیكەن، ئەوان بە ئاشكرا دژی سەرمایەداری بانگەوازدەكەن و ڕۆژانە لە خەباتی گەڕەك و فێرگە و كارگە و ناوچەكاندا خەباتدەكەن و كار بۆ ھەڵگێڕانەوەی خشت بە خشتی سیستەمی دژە مرۆیی سەرمایەداری دەكەن. بەڵام دەكرێت كەسان و گروپانێك ھەبن، كە بەم ھەرایە ترسیان لێبنیشێت، كەسانێك كە نیازی جێگرتنەوەی دەسەڵاتداران و سیستەمە نەگریسەكەی سەرمایەداییان ھەیە، ئەوانەش خەباتكارانی جەماوەریی و كۆمەڵایەتیی نین، بەڵكو تەنیا ڕامیارانپارتە دەسەڵاتخوازەكان و جەنەراڵەكانن.

 

ھەڵبەتە من ئامانجم، كەمگرتن و گوماندروستكردن لەسەر پەردەھەڵماڵینەكانی 'ئێدوارد سنۆودان' لەمەڕ سیخوڕیی ئەمەریكا، نییە، بەڵكو دەمەوێت بڵێم كە سەروەرانی سەرمایەداری تاكتیكی چۆنیەتی بەرەنگاربوونەوە و بەرگرتن بە بزووتنەوە دژەتەوژمەكانیان گۆڕیوە و لەجیاتی لێدانی ڕاستەوخۆ، ھەوڵی دەستەمۆكردن و بەكاربردنی میدیایی لە قازانجی خۆیان دەدەن. ئەگەر سەرنجی ڕاپەڕینەكانی وڵاتانی باكووری ئەفەریكا و خۆرھەڵاتی ناوین بدەین، ئەوا بە ئاشكرا كارایی و ئامادەبوونی ئەو تاكتیكەمان بۆ دەردەكەوێت؛ لە كاتێكدا كە ئەمەریكا و نێوەندە جیھانییەكانی وەك بانكی جیھانی و سندووقی دراوی نێودەوڵەتی و یوئێن و ڕێكخراوە بەناوی كۆمەككارییەكان لە ڕووداوەكاندا بەتایبەت ئەوەی كە لە ڕاپەڕینی جەماوەریی خەڵكی تونس خافڵگیردەبن، لە ڕاپەڕینی جەماوەری 'میسر'دا ھەموو ھێز و توانای خۆیان بۆ گەورەكردن و زاقكردنەوەی ئیخوانەكان دەدەن، لە لیبیا بیانووی لەشكركێشیی دەستەبەردەكەن و لە یەمەن و بەحرێن، پرسی دووبەرەكی سوننە و شیعە زاڵدەكەن و گڵۆپی سەوز بۆ لەشكركێشیی پاشایەتی سعودیە ھەڵدەكەن و لە سوریە بە كۆمەكی دەوڵەتی توركیە و سعودیە، ڕاپەڕینەكە وەردەگۆڕنە جەنگی میلیشییایی بەرامبەر ڕژێمی بەعس و جەنگی نێوخۆیی بەرامبەر ناوچە كوردنشینەكان و شارۆچكە ئازادە عەرەبنشینەكان بەرپادەكەن و جارێكی دیكە لە میسر ھاتنەسەرشەقامی ملیۆنیی جەماوەری ڕاپەڕیو بەرامبەر دەسەڵاتی ئیخوانەكان، دەزگەی سەربازیی دەخەنەگەڕ و كودەتا بەرپادەكەن، لە ھەرێمی كوردستانیشدا پاش ناڕەزایەتی و خۆپیشاندانەكانەكانی ساڵی ٢٠٠٥ و ٢٠٠٦، بە ھاریكاریی خودی تاڵەبانی و نەخشەكێشیی ئەمەریكا و دەزگە سیخوڕییە جیھانییەكان لەژێر دێوجامەی ڕێكخراوی كۆمەككەر و (NGO) لە ناوچەكەدا، بۆ دەستەمۆكردنی بزووتنەوەی گۆڕانخوازیی جەماوەریی لە ھەرێمی كوردستاندا، كۆمپانیای وشە و لیستی بەناو " گۆڕان" قوتدەكەنەوە و ھەروەھا لە ساڵیادی ١٧ی شوباتدا، بەكرێگیراوانی دەزگەی زانیاریی و پاراستن دەكەونە خۆئامادەكردن بۆ دەستەمۆكردنی ھەر ھاتنەوەمەیدانێكی جەماوەریی و دەخوازن وەك ٣ی جولای ٢٠١٣ لە میسر، خۆیان بۆ لەباربردنی ھاتنەوەمەیدانی جەماوەر، دەستپێشكەریی بكەن. ئەمە ئەو تاكتیكە نوێیەیە كە سەرلەشكرانی نەزمی كۆن "نوێ"ی سەرمایەداریی لە ئێستادا پەنایان بۆ بردووە و دەیگرنەبەر و سەركەوتن و پاشەكشێپێكردنی وەھا تاكتیكێكی جیھانیش، تەنیا بە چۆنیەتی كاردانەوەی خەباتكارانی بزووتنەوە كۆمەڵایەتییەكانەوە پەیوەستە؛ بە دژە تاكتیكی ڕەوتی دژەتەوژمەوە پەیوەستە و ئەگەر بە وریاییەوە لەتەكیدا مامەڵەنەكرێت و لە خەباتی ڕۆژانەی جەماوەرییدا زەمینەی كۆمەڵایەتیی بۆ پووچەڵكردنەوەی لەبارنەكرێت، ئەوا زۆرێك لە ھەوڵەكان بە قازانجی پاراستن و مانەوەی سیستەمی مشەخۆریی و سەروەریی چینایەتی تەواودەبن، ھەروەك چۆن تا ئێستا لە تونس و میسر و لیبیا و سوریە و عیراق بە ھەرێمی كوردستانیشەوە لە قازانجی ڕامیارییەكانی نیئۆلیبرالیزم و پەلھاویشتنە ئابوورییەكانی بازارئازاد تەواوبووە .

 

 

 

 

Amance şarawekanÓ pişt herawhuryay nabŻtÓ bankekan Ż sÓxurrÓy dezgey sxurrÓy sertaserÓy "neteweyÓ" emerÓka (NSA)

HejÍn

novemberÓ 2013

 

«end sall lemewber, katÍk ke Áend bankÍk wek bilqÓ seraw teqÓn, dezgekanÓ rageyandinÓ dewlletan Ż kompanÓye cÓhanxorekan, le neyaranÓ sermayedarÓ fretir kewtne zaqkirdnewey pirseke Ż şew Ż roj Áirke Áirke begwÍmanda dedra, serencamekey tenya komelÍk rÓform be qazancÓ dewlletan Ż kompanÓyekan Ż lÍsendnewey deskewte abŻrÓy Ż komellayetÓyekan le krÍkaran Ż cutyaran Ż fermanberan Ż xwÍndkaran Ż xanenşÓnan Ż bÍkaran.

 

Ew kat min be pÍÁewaney zorÍkewe lew birrwayedabŻm, eger berrastÓ pirsÍk herreşe le dahatŻy sÓstemÓ sermayedarÓ bkat, hÓÁ kat masmÓdya hÍnde zaqÓ nakatewe, bellam bedillnyayyewe komellÍk amancÓ şarawe lepşit em herawhuryayewen, ke xizmet be ptewtirkirdnÓ sÓstemeke deken.

 

 staş lebarey pirsÓ sÓxurrÓy dezgey sxurrÓy sertaserÓy "neteweyÓ" emerÓka (NSA) beser tewawÓ cÓhanewe away debÓnim, ewendey masmÓdya gringÓ bew pirse dedat, ewende mÓdyay djetewjim gringÓ pÍnadat. Be bocŻnÓ min, dunyay ÓnternÍt bew corey ke pagende dekrÍt, lejÍr kontrollÓ dewlletan Ż dizge sÓxurrÓyekanda nÓye Ż sallanÓ raburdŻş Áend car bÓnerÓ hakkirdnÓ dezgey sÓxurÍy Ż serbazÓy emerÓkay kellegay cyahin bŻyn, hellbete lelayen dewlletanewe na, bellku lelayen Áend hakerÍkÓ rŻtellewey berhellsitÓkarewe..

 

Min hÓÁ gumanim lewe nÓye, ke sermayedarÓ le rŻy abŻrÓyewe le qeyrandaye, bellam hellay Áend sallÓ raburdŻ, qostnewey ew pirse , bo hÍrişkirdne ser destkewte abŻrÓy Ż komellayetÓyekanÓ ÁÓnekanÓ xwarewe; baştirÓn nmŻneş pelamarÓ mŻÁe Ż pşŻy sallane Ż destkewte abŻrÓy Ż komellayetyekanÓ dÓke xellkÓ yonan , ke leÁaw hemŻ wllatanÓ ewrupÓ Ż emerÓka, baştirÓn mŻÁe Ż kemtirÓn mawey kar Ż zortirÓn pşŻy sallane Ż beriztrÓn xanenşÓnÓyan hebŻ, herweha rewayetÓdan be nÓwekarÓ Ż karÓ katÓ Ż karÓ [yek sat be yek yoro/ pawnid] Ż komelÍk ştÓ dÓke, ke bebÍ rŻdawÓ nabŻtbŻnÓ Áend lkebankÍk, neyandetwanÓ beser xellkda byansepÍnin.

 

Herwa hÓÁ gumanim lewe nÓye ke emerÓka sÓxurrÓ beser cÓhanewe dekat Ż hemŻ dewlletanÓş be fermandarÓy [hkumete] gerrekey herÍmÓ kurdistanÓşewe sÓxurrÓy beser bekarberanÓ ÓnternÍt Ż telefon Ż tenanet şewinşÓnÓ mallanÓşewe deken. Be boÁŻnÓ min, bo kesanÓ huşyar Ż berhellsitÓkar Ż djedewllet, emane hemŻyan hÓÁ nÓn Żnaştwanin bbin, Áunke kesanÍk ke birryaryandawe le rÓzÓ xebatÓ cemawerÓy Ż komellayetÓy ÁÓne rencxurawekanÓ komellgeda djÓ sÓstemÓ sermayedarÓy xebatbken, hÓÁ pÓlan Ż tÓrorÍkyan nÓye taku bÓşarnewe ya be dzÓyewe bÓken, ewan be aşkra djÓ sermayedarÓ bangewazdeken Ż rojane le xebatÓ gerrek Ż fÍrge Ż karge Ż nawÁekanda xebatdeken Ż kar bo hellgÍrranewey xişt be xiştÓ sÓstemÓ dje mroyÓ sermayedarÓ deken. Bellam dekrÍt kesan Ż grupanÍk hebin, ke bem heraye tirsyan lÍbnÓşÍt, kesanÍk ke nyazÓ cÍgirtnewey desellatdaran Ż sÓsteme negrÓsekey sermayedayyan heye, ewaneş xebatkaranÓ cemawerÓy Ż komellayetÓy nÓn, bellku tenya ramyaranparte desellatixwazekan Ż cenerallekanin.

 

Hellbete min amancim, kemgirtin Ż gumandrustkirdin leser perdehellmallÓnekanÓ 'Ídward snowdan' lemerr sÓxurrÓy emerÓka, nÓye, bellku demewÍt bllÍm ke serweranÓ sermayedarÓ taktÓkÓ ÁonyetÓ berengarbŻnewe Ż bergirtin be bzŻtnewe djetewijmekanyan gorrÓwe Ż lecyatÓ lÍdanÓ rastewxo, hewllÓ destemokirdin Ż bekarbirdnÓ mÓdyayÓ le qazancÓ xoyan deden. Eger sernicÓ raperrÓnekanÓ wllatanÓ bakŻrÓ eferÓka Ż xorhellatÓ nawÓn bdeyn, ewa be aşkra karayÓ Ż amadebŻnÓ ew taktÓkeman bo derdekewÍt; le katÍkda ke emerÓka Ż nÍwende cÓhanÓyekanÓ wek bankÓ cÓhanÓ Ż sindŻqÓ drawÓ nÍwdewlletÓ Ż ÓwÍn Ż rÍkixrawe benawÓ komekkarÓyekan le rŻdawekanda betaybet ewey ke le raperrÓnÓ cemawerÓy xellkÓ tunis xaflligÓrdebin, le raperrÓnÓ cemawerÓ 'mÓsr'da hemŻ hÍz Ż twanay xoyan bo gewrekirdin Ż zaqkirdnewey Óxwanekan deden, le lÓbya byanŻy leşkirkÍşÓy desteberdeken Ż le yemen Ż behrÍn, pirsÓ dŻberekÓ sunne Ż şÓ'e zalldeken Ż gllopÓ sewz bo leşkirkÍşÓy paşayetÓ s'udye helldeken Ż le surye be komekÓ dewlletÓ turkye Ż s'udye, raperrÓneke werdegorrne cengÓ mÓlÓşÓyayÓ beramber rjÍmÓ be'si Ż cengÓ nÍwxoyÓ beramber nawÁe kurdinşÓnekan Ż şaroÁke azade 'erebinşÓnekan berpadeken Ż carÍkÓ dÓke le mÓsr hatneserşeqamÓ milyonÓy cemawerÓ raperrÓw beramber desellatÓ Óxwanekan, dezgey serbazÓy dexenegerr Ż kudeta berpadeken, le herÍmÓ kurdistanÓşda paş narrezayetÓ Ż xopÓşandanekanekanÓ sallÓ 2005 Ż 2006, be harÓkarÓy xudÓ tallebanÓ Ż nexşekÍşÓy emerÓka Ż dezge sÓxurrÓye cÓhanÓyekan lejÍr dÍwcamey rÍkixrawÓ komekker Ż (NGO) le nawÁekeda, bo destemokirdnÓ bzŻtnewey gorranixwazÓy cemawerÓy le herÍmÓ kurdistanda, kompanyay wşe Ż lÓstÓ benaw " gorran" qutdekenewe Ż herweha le sallyadÓ 17Ó şubatda, bekrÍgÓrawanÓ dezgey zanyarÓy Ż parastin dekewne xoamadekirdin bo destemokirdnÓ her hatnewemeydanÍkÓ cemawerÓy Ż dexwazn wekculay 2013 le mÓsr, xoyan bo lebarbirdnÓ hatnewemeydanÓ cemawer, destipÍşkerÓy bken. Eme ew taktÓke nwÍyeye ke serleşkranÓ nezmÓ kon "nwÍ"Ó sermayedarÓy le Ístada penayan bo birduwe Ż deygirneber Ż serkewtin Ż paşekşÍpÍkirdnÓ weha taktÓkÍkÓ cÓhanÓş, tenya be ÁonyetÓ kardanewey xebatkaranÓ bzŻtnewe komellayetÓyekanewe peyweste; be dje taktÓkÓ rewtÓ djetewijmewe peyweste Ż eger be wiryayyewe letekÓda mamellenekrÍt Ż le xebatÓ rojaney cemawerÓyda zemÓney komellayetÓy bo pŻÁellkirdnewey lebarnekrÍt, ewa zorÍk le hewllekan be qazancÓ parastin Ż manewey sÓstemÓ mşexorÓy Ż serwerÓy ÁÓnayetÓ tewawdebin, herwek Áon ta Ísta le tunis Ż mÓsr Ż lÓbya Ż surye Ż 'Óraq be herÍmÓ kurdistanÓşewe le qazancÓ ramyarÓyekanÓ nÓolÓbralÓzm Ż pelhawÓştne abŻrÓyekanÓ bazarazad tewawbuwe .