ڕاپۆرتی تانگانیكا

 

نازم حیکمەت

و. لە فارسییەوە: هەژێن

نامەی یەکەم

 

ھەنووكە بەسەر دەشتەکانی ئوکرانیا دەفڕم

چەند ساڵێکە، یەکەمین فڕینمە بەبێ تۆ

ساتێك كە لە زەمین دادەبڕام، لە دوی دەستی تۆ گەڕام،

خووێکە،

لە ساتی نیشتنەوەشدا دەگەڕێم،

دوێ شەو، کاتێ جانتاکەمت ئامادەدەکرد،

شانەکانت خەمگین بوون،

لەوانەشە نەبووبن و من پێموابووبێ، چونکە دەمویست وا بێ.

ئەوڕۆ بەیانی بە ڕوناکی بەفر بەئاگاهاتم.

مۆسکۆ لە خەودا بوو، تۆ لە خەودا بووی.

پرچت کاڕەنگی بوو، پێڵوەکانت شین،

گەردنی سپیت، خڕ و کشابوو.

بارێ خەم لەسەر لێوە سوورباوەکانت نیشتبوو

لەوانەشە نەبوو بێ و من پێموابوو بێ، چونکە دەمویست وا بێ.

لەسەر پەنجەی پێ چوومە ژوورەکەی دی.

وێنەیەکی نیوەپۆش، لەسەر مێزەکەم، سەری بەرزکردبووەوە،

تەماشای خۆرەتاوی هاوینی دەکرد.

ئاگای لە ڕۆیشتنی من نەبوو.

هەڵمگرت و خستمە نێو گیرفانمەوە.

ئاسمان تەواو ڕۆشنبووەوە

تابلۆی ڕەنگ و ڕۆنیی دینۆ١ بە دیوارەوە بوو:

پەڵەهەورێك بە قوڵایی ئاسمانەوە،

لەوانەیە نە ئاسمانێك هەبێ و نە هەورێك

بزووتێکی سپییە لەسەر شینایی بێپایان

نیگاری خۆشبینی، نیگاری هیوا.

ژنانی سەرابدار لە حەوشەدا، بە خشەخش، دەستیان بە بەفرماڵین کرد

تۆ هاتیتە ژوورەوە

تەماشای دەموچاوم کەی، واقوڕماو و خەمگین

لەوانەشە خەم نەبێ، خوماریی خەو بێ

وتم "مەیێ بۆ بەڕێکردنم"

هەرچەندە کە نازانی چەندە دەمویست بێی.

جانتاکەمت بەدەستی خۆت پێچایەوە.

من دەرگەکەم کردەوە و بە پێپلیکانەکاندا چوومە خوار.

تۆ لەنێو ژوورەکەدا،  دیمەنێکی بەهاریی بووی، بە چێوەیەك

لە چوارچێوەی دەرگە، دیمەنێکی بەهاریی لە ڕۆشنایی نیوەڕۆدا،

گەڵاکان و ئاھەكان، ڕۆشنیی تەواو، به‌بێ سێبه‌ر

ده‌رگه‌که‌م به‌ ڕووتا داخست

تا ' ڤۆنوکۆڤۆ'  له‌ته‌ك ' ئه‌کبه‌ر' لەمەڕ تۆ دواین

یا ڕاستر بڵێم، من دوام و ئه‌و گوێیڕاگرت.

به‌سه‌ر ده‌ریای ڕه‌شدا تێده‌په‌ڕیم، له‌ به‌رزایی هه‌شت هه‌زار مه‌تری

نازانم له‌ بیرت دێ، نزیکه‌ی ساڵێ له‌مه‌وبه‌ر،

له‌ته‌ك تۆ فڕین، به‌سه‌ر ڤارشۆ و ڕۆم و پاریس، بۆ قاهیره‌

ئایا بێ تۆ قاهیره‌ هه‌مان قاهیره‌یه‌؟

له‌ به‌رزایی هه‌شت هه‌زار مه‌تری به‌سه‌ر ' ئاناتۆڵی ' خۆمه‌وه‌م

هه‌شت هه‌زار میتر پایینتر، له‌ژێر هه‌ورانه‌وه‌، له‌سه‌ر خاکی من، زستانی ڕه‌شه‌

ماوه‌یه‌که‌ ڕێگه‌ی گونده‌کان به‌ستراوه‌

هه‌ر یه‌که‌یان له‌ ده‌شته‌ به‌فرگرتووه‌کاندا دابڕاوه‌

شله‌ ساوه‌ری بێ ڕۆن

به‌ربڵاو چڕه‌دوکه‌ڵ ده‌کا و چاو چاو نابینێ

ساوایان ده‌مرن، پێش ئه‌وه‌ی ئه‌سپێ جەستەیان داگیربکا

من له‌ به‌رزایی هه‌شت هه‌زار مه‌تردا، له‌سه‌رووی هه‌ورانه‌وه‌ ده‌فڕم

ئاوایه‌،  'تولیاکۆڤا '

 

١. دینۆ (Dino) ھاوەڵی نیگاركێشی ' نازم حیكمت '

 

 

Raport Tanganka

 

Nazm Hkmet

w. le Farsyewe: Hejn

Namey yekem

 

henke beser Deştekan Ukranya defrrim

end Sallke, yekemn frrnme beb to

satk ke le Zemn dadebrram, le duy Dest to gerram,

Xuwke,

le Sat nştneweşda degerrm,

dw Şew, kat Cantakemt amadedekrid,

Şanekant xemgn bn,

lewaneşe nebbin min pmwabb, unke demuyist wa b.

ewrro Beyan be runak Befr beagahatim.

Mosko le xewda b, to le xewda by.

Pirit karreng b, Pllwekant şn,

Gerdin spt, xirr kşab.

Bar Xem leser Lwe srbawekant nştib

lewaneşe neb b min pmwab b, unke demuyist wa b.

leser Pencey P me Jrekey d.

Wneyek nwepoş, leser Mzekem, Ser berizkirdbuwewe,

temaşay Xoretaw Hawn dekrid.

agay le royiştn min neb.

hellimgirt xistme nw Grfanmewe.

Asman tewaw roşinbuwewe

Tabloy reng rony Dno 1 be Dwarewe b:

Pellehewrk be qullay Asmanewe,

lewaneye ne Asmank heb ne Hewrk

bztk spye leser şnay bpayan

Ngar xoşbn, Ngar hwa.

Jnan serabdar le Hewşeda, be xşexiş, destyan be befirmalln kird

to hatte Jrewe

temaşay Demuawm key, waqurrmaw xemgn

lewaneşe Nem neb, Xumary Xew b

wtim "mey bo berrkirdnim"

herende ke nazan ende demuyist by.

Cantakemt bedest xot payewe.

min Dergekem kirdewe be Pplkanekanda me xwar.

to lenw Jrekeda, Dmenk Behary by, be weyek

le warwey Derge, Dmenk Behary le roşnay Nwerroda,

Gellakan Ahekan, Roşny tewaw, beb Sber

Dergekem be rta daxsit

ta ' Vonukovo'  letek ' Ekber' lemerr to dwayn

ya rastir bllm, min dwam ew gwyrragrit.

beser Deryay reşda tdeperrm, le berzay heşt Hezar Metr

Nazanim le brt d, nzkey Sall lemewber,

letek to frrn, beser Warşo Rom Pars, bo Qahre

aya b to Qahre heman qahreye ?

le berzay heşt Hezar Metr beser ' Anatoll ' xomewem

heşt Hezar Mtir payntir, lejr Hewranewe, leser Xak min, Zistan reşe

maweyeke Rgey Gundekan bestrawe

her yekeyan le Deşte befirgirtuwekanda dabrrawe

Şle Sawer b Ron

berbillaw rredukell deka aw aw nabn

Sawayan demrin, pş ewey Esp Cesteyan dagrbka

min le berzay heşt Hezar Metira, lesery Hewranewe defrrim

awaye,  ' Tulyakova '

 

1. Dno Hawell Ngarkş ' Nazm Hkmit '

 

 

 

 

نازم حیکمەت

و. لە فارسییەوە: هەژێن

نامه‌ی دووه‌م

 

له‌ قاهیره‌، باخی ئوزبه‌کیه‌ت لە‌یاد ماوە‌؟

چووم و کورسییه‌ك که‌ پێکه‌وه‌ لە ‌بانی دانیشتبووین، دۆزیمه‌وه‌.

هێشتا پا شکاوه‌که‌ی چاكنه‌کرا‌وه‌

شه‌و بوو، له‌یادتە ؟

له‌ به‌رامبه‌رمانا، ڕۆشنایی ئه‌ستێرە و ئۆتۆمەبێلەكان لە شووشه‌به‌نده‌کانا، ئاوێته‌بووبوو و

گه‌دایێك به‌ دیزداشەوە.

له‌یادته‌ که‌ پێکه‌وه‌، لە ژنه‌ خه‌مباره‌كە دواین

ڕوخساری وه‌ك نێفه‌رتیتیی شاژن وابوو

هاوسه‌ره‌ کۆمونیسته‌که‌ی پێنج ساڵ بوو گیانه‌ڵای بوو

له‌نێو بیابان، ئوردووگه‌ی کاری زۆره‌ملێ

باخی ئوزبه‌کیه‌ی قاهیره‌ت له‌بیر دێ؟

چووم، کورسییه‌ك که‌ له‌سه‌ری دانیشتبووین، دۆزیمەوه‌ ..

هێشتا ‌پا‌ شکاوه‌که‌ی چاكنه‌کرا‌وە‌

به‌ ڕۆژ، دره‌خته‌کان ته‌پوتۆز دایگرتوون

گه‌دا دیزداشەپۆشەكە، بۆته‌ مشتێ پێست و ئێسقان،

هاوسه‌ری ژنه‌ خه‌مباره‌که‌ش مردووه‌.

تۆ باخی ئۆزبه‌کیه‌ی قاهیره‌ت له‌یاد ماوە ؟

 

فێبریوەری ١٩٦٣

 

*****************************

* ڕاپۆرتی تانگانیكا یەكێكە لە دواھەمین ھۆنراوەكانی نازم حیكمەت، چونكە لە فێبریوەری ١٩٦٣ ھۆنراوەتەوە و 'نازم حیكمەت' لە جونی ھەمان ساڵدا مردووە. ئەم ڕاپۆرتە لە شێوەی دە ھەڵبەست-نامەدا، ئاراستەی ' ڤێرا تولیاکۆڤا ' ھاوسەرە ڕوسەكەی كردووە، كە لە ساڵی ١٩٦٠دا لەتەك نازم حیكمەت ھاوسەریی كردووە.

** تانگانیكا، وەك دەزانن لە كاتی گەشتەكەی نازم حیكمەت دا، دوو ساڵ بوو كە سەربەخۆیی بەدەستھێنابوو و بە پێشەوایی ' جولیوس نایەرەرە Julius Nyerere كەوتبووە نێو وڵاتانی ھاوبەرژەوەندی ئینگلیسی ..ئەو وڵاتە لە ساڵی ١٩٦٢دا بە ڕێكەوتنی زنگبار ' كۆماری تانزانیا'ی پێكھێبنا و 'جولیوس نایرە' وەك سەرۆككۆماری دانرا.

 

 

 

Raport Tanganka

 

Nazm Hkmet

w. le Farsyewe: Hejn

Namey duwem

 

le Qahre, Bax "Uzbekye"t leyad mawe?

m Kursyek ke pkewe le ban danştibyn, dozmewe.

hşta Pa şkawekey aknekrawe

Şew b, leyadte ?

lewberewe, roşnay Estre Otumeblekan le Şşebendekana, awtebb

Gedayk be Dzdaşewe.

leyadte ke pkewe, le Jne xembareke dwayn

Ruxsar wek Nefertt y Şajn wab

Hawsere komunstekey pnc Sall b gyanellay b

lenw Byaban, Urdgey Kar zoreml

Bax "Uzbekye" Qahret lebr d?

m, Kursyek ke leser danştibyn, dozmewe ..

hşta Pa şkawekey aknekrawe

be roj , Drextekan Teputoz daygirtn

Geda Dzdaşepoşeke, bote Mişt Pst sqan,

Hawser Jne xembarekeş mirduwe.

To Bax "Uzbekye" Qahret leyad mawe ?

 

Fbrwer 1963

 

**********************************************

* Raport Tanganka yekke le dwahemn Honrawekan Nazm Hkmet, unke le Fbrwer 1963 honrawetewe Nazm Hkmet le Cun heman Sallda mirduwe. Em Raporte le şwey de Hellbest-Nameda, arastey Vera Tulyakova hawsere Rusekey kirduwe, ke le Sall 1960da letek Nazm Hkmet hawsery kirduwe.

** Tanganka, wek dezanin le kat geştekey Nazm Hkmet da, d Sall b ke serbexoy bedestihnab be pşeway Julius Nyerere  kewtbuwe nw Wllatan hawberjewend ngils .. Ew Wllate le Sall 1962da be rkewtin  Zingbar Komar tanzanya pkhbna Julius Nyerere  wek serokkomar danra.

 

 

ڕاپۆرتی تانگانیكا

 

نازم حیکمەت

و. لە فارسییەوە: هەژێن

نامه‌ی سێیه‌م

 

شه‌و، دره‌نگانێ له‌ قاهیره‌ هه‌ڵفڕین

دوور، زۆر دوور، له‌ نووکی باڵەكانیا، چرای سووری دابڕان هه‌ڵکرابوو.

ئه‌ستێره‌کانم گرتنه‌ نێو له‌پم و خه‌وتم.

 

له‌ ڕووناکی کازیوه‌دا، له‌ فڕگەی خه‌رتوم نیشتینه‌وه،

ڕووناکییه‌کی سپی بێ هه‌ور،

ڕوناکی سێرامیكەكان،

فنجانێکی سێرامیك، ناسك وه‌ك پێست.

کۆمێتێکی دێوئاسای لێبوو

                                                                                              فڕۆکه‌ی هێڵی هه‌وایی سودان.

فڕۆکه‌یه‌کی وەرزشیی گچکه‌ی زه‌رد و سووریش.

تێنه‌گه‌یشتم بۆچی له‌وێنده‌رێ بوو.

 

فڕگەی خه‌رتوم خاوێنه‌.

خۆر له‌ فێنكی به‌یانیدا سه‌رده‌که‌وت.

پاڵتۆکه‌م خسته‌ سه‌رشان و ڕووبه‌ڕووی دانیشتم.

له‌ هه‌رکوێ بم، ته‌نانه‌ت له‌ زیندانیش،

ڕۆژم به‌ زرینگانەوەی ھەواڵێكی خۆش لە گوێما ده‌ستپێده‌کا.

سودانییه‌کان جوانن،

- ژنه‌ هۆنه‌رێکی سودانی ده‌ناسم، جوانی جوانانه‌ - *

له‌ داری ئابنۆس داتاشراوه‌.

                                                                       کراسی سپی، كەتانی سپی و سپیەتی مێزەرە‌کانیان.

ئه‌فسه‌رانی یۆنانی پیاسه‌ده‌که‌ن و به‌ ئینگلیزی ده‌دوێن

ڕاوچیانی موو زێڕینیش ویسکی ده‌خۆنه‌وه‌.

ڕاوچیان بۆ ڕاوی شێر و ڕاوی په‌موو هاتوون.

تفه‌نگه‌کانیان به‌رگی نایلۆنییان هه‌یه‌.

 

خۆر بە ئەندازەی ڕمێ به‌رزبووه‌ته‌وه‌،

پاڵتۆکه‌م خسته‌لاوه‌ و چاکه‌ته‌که‌مم داکه‌ند.

کۆمێتەكە وەك ھەڵچووونی بورکانێ له‌ زه‌مین به‌رزبووه‌وه‌ و

به‌ره‌و له‌نده‌ن هه‌ڵفڕی.

 

كچم تۆ له‌ کوێ بزانی،

که‌ عوسمانییه‌کانی وڵاتی من، له‌م خاکه‌ سووره‌وه‌ کۆیله‌یان ده‌برد.

کۆیله‌ی بەژن دوو مه‌تری،

ھەروا عاج و ئاڵتونیش،

به‌ پشیله‌ خستنه‌ ده‌رپێی ژنان، باج و خه‌راجیان کۆده‌کرده‌وه‌.

له‌وانه‌یه هێشتا ئه‌م شێوازه‌ ‌له‌ ئاناتۆڵی باوبێ

به‌ڵام کۆیلانی ئه‌ناتۆڵی کورته‌ڵه‌ و ئێسك ئه‌ستوورن.

 

فێبریوەری ١٩٦٣

 

*****************************

* ڕاپۆرتی تانگانیكا یەكێكە لە دواھەمین ھۆنراوەكانی نازم حیكمەت، چونكە لە فێبریوەری ١٩٦٣ ھۆنراوەتەوە و 'نازم حیكمەت' لە جونی ھەمان ساڵدا مردووە. ئەم ڕاپۆرتە لە شێوەی دە ھەڵبەست-نامەدا، ئاراستەی ' ڤێرا تولیاکۆڤا ' ھاوسەرە ڕوسەكەی كردووە، كە لە ساڵی ١٩٦٠دا لەتەك نازم حیكمەت ھاوسەریی كردووە.

** تانگانیكا، وەك دەزانن لە كاتی گەشتەكەی نازم حیكمەت دا، دوو ساڵ بوو كە سەربەخۆیی بەدەستھێنابوو و بە پێشەوایی ' جولیوس نایەرەرە Julius Nyerere كەوتبووە نێو وڵاتانی ھاوبەرژەوەندی ئینگلیسی ..ئەو وڵاتە لە ساڵی ١٩٦٢دا بە ڕێكەوتنی زنگبار ' كۆماری تانزانیا'ی پێكھێبنا و 'جولیوس نایرە' وەك سەرۆككۆماری دانرا.

  www.hezheen.tk

 

 

 

 

Raport Tanganka

 

Nazm Hkmet

w. le Farsyewe: Hejn

Namey syem

 

Şew, drengan le Qahre hellifrrn

dr, zor dr, le nk Ballekanya, ray sr dabrran hellkrab.

Estrekanim girtne nw Lepim xewtim.

 

le rnak Kazweda, le Firrgey "Xertum" nştnewe,

rnakyek sp b Hewr,

runak Sramkekan,

Fincank Sramk, nask wek Pst.

"Komt"k Dwasay lb

                                               Frrokey Hll heway Sudan.

Frrokeyek werizşy gikey zerd srş.

tnegeyiştim bo lewnder b.

 

Firrgey "Xertum" xawne.

Xor le fnk Beyanda serdekewt.

Palltokem xiste serşan rberry danştim.

le herkiw bim, tenanet le Zndanş,

Rojm be zrnganewey Hewallk xoş le Gwma destipdeka.

Sudanyekan cwanin,

- Jne Honerk Sudan denasm, cwan cwanane - *

le Dar Abnos dataşrawe.

                                   Kras sp, Ketan sp sipyet Mzerekanyan.

Efseran Yonan pyasedeken be ngilz dedwn

Rawyan M zrrnş Wsk dexonewe.

Rawyan bo raw Şr raw Pem hatn.

Tfengekanyan Berg Naylonyan heye.

 

Xor be endazey Rm berizbuwetewe,

Palltokem xistelawe aketekemim dakend.

"Komt"eke wek hellun Burkan le Zemn berizbuwewe

Berew Lenden hellifrr.

 

Kim to le kw bzan,

ke "'Usman"yekan Wllat min, lem Xake srewe Koyleyan debrid.

Koyley Bejn d Metr,

herwa 'Ac Alltunş ,

be Pşle xistne Derpy Jnan, Bac Xeracyan kodekirdewe.

lewaneye hşta em şwaze le Anatoll bawb

bellam Koylan Enatoll kurtelle sk estrin.

 

* le wergrrane farsyyekeda em drre hatuwe, bellam le deqe turkyekeda em d <> kewane bewatay kurtkirdnewe wajey soylusuna hatn, ke le wergrane farsyekeda nyn.

 

 

Fbrwer 1963

 

**********************************************

* Raport Tanganka yekke le dwahemn Honrawekan Nazm Hkmet, unke le Fbrwer 1963 honrawetewe Nazm Hkmet le Cun heman Sallda mirduwe. Em Raporte le şwey de Hellbest-Nameda, arastey Vera Tulyakova hawsere Rusekey kirduwe, ke le Sall 1960da letek Nazm Hkmet hawsery kirduwe.

** Tanganka, wek dezanin le kat geştekey Nazm Hkmet da, d Sall b ke serbexoy bedestihnab be pşeway Julius Nyerere  kewtbuwe nw Wllatan hawberjewend ngils .. Ew Wllate le Sall 1962da be rkewtin  Zingbar Komar tanzanya pkhbna Julius Nyerere  wek serokkomar danra.

www.hezheen.tk

نازم حیکمەت

و. لە فارسییەوە: هەژێن

 

نامه‌ی چواره‌م

 

له‌وانه‌یه‌ باڵداره‌کان له‌ ئیسته‌نبول و مۆسکۆ'وه‌ بێن بۆ دارولسلام

باڵداره‌کان به‌گشتی لابه‌لا ده‌ڕۆن

به‌ڵام فڕۆکه‌که‌ی من یه‌که‌مین فڕۆکه‌یه‌، که‌ له‌ مۆسکۆ'وه‌ هاتووه‌،

یه‌که‌مین ئیسته‌نبول'یش بووم،

بۆنی ئه‌فریکام ھەڵمژی

بۆنی ئه‌فریکای گه‌وره‌ی ڕه‌ش؛

بۆنی بیابانی گه‌وره‌، گیانله‌به‌رانی گه‌وره‌، خۆری گه‌وره‌، بارانی درشت و ئه‌ستێره‌ی درشت ده‌دات.

به‌ نێوان دارخورما و دره‌ختی مۆزدا هاتینه‌ شار.

چووینە‌ ئاکواریوم'ێك‌ تا چاو بڕکا سه‌وزه ‌و  تا چاو کارکا گه‌رم.

دارولسلام له‌ خۆراوای دەریالووشی هیندی'دایه‌

پێش ئیسلام، چه‌ته‌ی ده‌ریایی و بازرگانانی عه‌ره‌ب به‌ ئه‌برۆی ڕه‌شه‌وه‌ له‌م که‌ناره‌ دابه‌زین

پاش ئه‌وانیش، چه‌ته‌ی ده‌ریایی دیكە و بازرگانانی دیكە ئه‌وانی دیكە ئه‌برۆیان بۆر ‌بوو.

به‌ڵام ئه‌وڕۆ گرنگ نییه‌.

دارالسلام نێوه‌ندی تانگانیکایه‌.

تانگانیکا،

تانگانیکا، تانگانیکا

گۆرانییه‌ك ده‌توانێ به‌م جۆره‌ ده‌ستپێبکا،

ئاوازی تام تام،

تانگانیکا، تانگانیکا،

خه‌مبارانی، شادانی، ژیرانی، دێوانانی،

که‌سكانی، سوورانی، زه‌ردانی، سپیانی، ڕه‌شانی *،

تانگانیکا، تانگانیکا ...

ده‌زانی،

تانگانیکا له‌ باشووری خۆرهه‌ڵاتیی ئه‌فریکایه‌،

نزیکه‌ی ده‌ ملیۆن مرۆڤ، زیاد له‌ سه‌د و بیست هۆز

موسوڵمان، کریست، بتپه‌رست.

ده‌زانی،

گرنگترین به‌رهه‌می: قاوه‌، گا و گیای سیزاڵە‌

گه‌ڵاکانی سیزاڵ چه‌قۆی سه‌وز و ڕوتن

ڕێس و گوریس و گونیه'‌یان لێ ده‌چنن،

ده‌زانی،

ده‌زانی‌ پێش گه‌شته‌که‌م،

هیچ شتێك له‌مانه‌م نه‌ده‌زانی،

ده‌زانی،

گه‌شتێك که‌ له‌ته‌ك تۆدا له‌سه‌ر نه‌خشه‌ کردمان

له‌یادتە‌ که‌شتییه‌که‌مان سێ چارۆکه‌یی بوو، بنمیچی کەمانی

نیگار‌ی ‌زێڕینە كیژی پێشه‌وه‌ی لە تۆ دەچوو،

له‌سه‌ر ئاڵاکه‌ی هۆنراوە‌م بۆ تۆ نووسی

له‌ ده‌ریادا ماسی چاوزمڕود'مان گرت

باڵداری باڵ چار له‌سه‌ر بورجه‌که‌ی نیشتنه‌وه‌.

له‌ که‌ناره‌وه‌،  مه‌یمون مۆزبارانیانکردین

چارۆکه‌مان هه‌ڵدا و به‌ ده‌ریا گه‌رماکانا تێپه‌ڕین

سوڕاینه‌وه‌ و له‌ تۆڕی نیوه‌ڕوانان خۆمان ڕزگارکرد تا گەیشتینە دارولسەلام.

گەشتێك كە لەسەر نەخشە لەتەك تۆدا كردمان لە یادتە

لە دارولسەلام لەتەك سەربازێكی گومناوی تانگانیكایی دوام.

لە برۆنزی داڕێژراو بوو و لەسەر لاقە ڕووت و باریكەلەكانی،

چەك بەدەست، لە باری ھێرشبردندا بوو.

لە پشت سەری، شەقام و لەنگەرگە و بەردەمی جامخانە،

لای ڕاستی تەلاری بانكێك و لای چەپی كلیسایەك،

پرسیم : " ھێرش بۆ سەر كێ دەبەی ؟ "

گوتی : " لەشكری ئاڵمانیا "

ھەروا گوتی "تا دەستپێكی جەنگی یەكەمی جیھانی ھی ئاڵمانیا بووین.

" ئینگلتەرە ھات و فەرماندەیی گرتەدەست، ھێرشمانكردە سەر ئاڵمانیا،

ئاڵمانیا چوو و  ئینگلتەرە ھات،

ئینگلتەرە لە ھەژدەوە تا شەست و دوو لێرە ما

ساڵی شەست و دوو بریتانیا'مان وەدەرنا"

ھەروا گوتی " كۆمارێكی ئازادین."

گوتی و بێدەنگ بوو

دارولسەلام شارەوانییەكی جوانە.

شەقامە سەرەكییەكانی خاوێن و ڕێكن

گەڕەكێكی گەورەی ھیندی ھەیە.

ھیندەكان بە بازرگانییەوە خەریكن

ئەگەر بتوانن تەنانەت ئاوی دەریاش دەكەنە شووشە و دەیفرۆشن.

تانگانیكایش دوژمنی بازرگانانی ھیندییە،

پێشتر تەنیا سپیپێشتەكان ڕێیانپێدەدرا،

ھەنووكە ھەم ناوەكەی گۆڕاوە و ھەم دانیشتوانی

كۆشكی سەرۆككۆماری،

جاران بنكەی فەرمانداری بریتانی بوو،

كۆلێژێك، چل و ھەشت ھەزار خوێندنكار، گشت تانگانیكا'یین و

مامۆستاكان بریتانی

كلیساكان، مزگەوتەكان، كۆشكەكان، ھوتێلەكان و نوێنەرەكان**.

نوێنەرگەی*** سۆڤیەت لە باڵاخانەیەكدایە، كە لە موسوڵمانان بەكرێگیراوە و

لەسەر دەرگەكەی بە ڕێنووسی عەرەبی "بسم اللە" نووسراوە،

ترام و ئۆتوبوس و ھی دیكە دیارنین،

بەڵام ئۆتومەبێل لە گشت ماركەكان،

سوكانی ھەموویان لەلای ڕاستەوەیە

بە شێوەی بریتانی.

شۆڤێرانی تانگانیكایی زۆر شارەزان

شار  'كابارێت'ێكی ھەیە، كە تا بەیانی كراوەیە.

تانگانیكاییەكان، ئەوانەیان كە گەلیی و ساكارن، لەسەر خاك دەخەون و ڕادەبن

لە كەپری حەسیرچنا،

زمانی فەرمی ئینگلیزی و "سوھیلی"یە

لە سەرتاسەری تانگانیكا، تەنیا یەك ئەندازیاری تانگانیكایی و

سێ پزیشك ھەن

من سەرخۆشی تانگانیكایی'م نەدی

گشت سەرخۆشەكان سپیپێست بوون.

سپیپێستی بێكارم نەدی

گشت بێكارەكان تانگانیكایین

ئەوانەش كە لە سەرەڕێگەكان، شێری لە دار تاشراو بە گەشتیاران دەفرۆشن، تانگانیكایین

ئەفسەری تانكانیكایی'م دیت، سەرۆككۆماری تانگانیكایی و مامۆستای تانگانیكایی

"نایەرەرە"ی سەرۆككۆمار بە چاوانی ڕاماوی مامۆستایەك.

لە گشت دیوارەكانەوە تەماشا دەكا،

لەنێو چێوەكەیدا، لەپشت شووشەوە دانیشتووە و خۆی بەسەر گۆچانە دەسك سپییەكەیدا داداوە.

پۆلیس'م دیتن، كە تانگانیكایی بوون.

لە بانكەكاندا فەرمانبەری تانگانیكایی'م نەدی

یا سپیپێست بوون یا ھیندی.

مەیفرۆشەكان و كۆڵبەرەكان تانگانیكایی بوون.

گوندییەكان و شوانەكان، كرێكاران و ھەروا سەرۆكی خێلەكانیش :

لێرە زۆرێك كلیتە لەسەردەكەن، بە ڕەنگ و ئەندازەی جۆراوجۆرەوە

بە گوڵەنگ و بێ گوڵەنگەوە،

ئێمە توركەكان كلیتەمان لە یۆناییەكانەوە وەرگرتووە و لەسەری عەرەبان'مان نا.

لەوانەشە لەسەری سودان'یانیش،

ئەوانیش ناویانەتە سەر ئەفریكایانی ڕەش

یا ئەوان، یا ئینگلیزەكان، ئەگەر ئینگلیزییەكان لەسەریان نابن

سەرمسووڕنامێنێت، ئەگەر ئەسپی دەریایی كلیتە لەسەر ببینم.

 

فێبریوەری ١٩٦٣

 

*****************************

* لە دەقە توركی و وەرگێڕانە فارسییەكەیدا تاك بەكاربراوە، بەڵام لەبەرئەوەی لە كوردییەكەدا لە ئاوەڵناو جیابێتەوە و خوێنەر تووشی سەرگەردانی نەبێت، ناچاربووم [كۆ] بەكاربەرم، واتە خه‌مباری/ خەمبارانی، شادی/ شادانی، ژیری/ ژیرانی، دێوانەی/دێوانانی تانگانیكا ،

که‌سكی/كەسكانی، سووری/سوورانی، زه‌ردی/زەردانی، سپیی/سپییانی، ڕه‌شی/ ڕەشانی تانگانیكا،

** نوێنەر : سفیر

*** نوێنەرگە : سفارت

 

ڕاپۆرتی تانگانیكا یەكێكە لە دواھەمین ھۆنراوەكانی نازم حیكمەت، چونكە لە فێبریوەری ١٩٦٣ ھۆنراوەتەوە و 'نازم حیكمەت' لە جونی ھەمان ساڵدا مردووە. ئەم ڕاپۆرتە لە شێوەی دە ھەڵبەست-نامەدا، ئاراستەی ' ڤێرا تولیاکۆڤا ' ھاوسەرە ڕوسەكەی كردووە، كە لە ساڵی ١٩٦٠دا لەتەك نازم حیكمەت ھاوسەریی كردووە.

تانگانیكا، وەك دەزانن لە كاتی گەشتەكەی نازم حیكمەت دا، دوو ساڵ بوو كە سەربەخۆیی بەدەستھێنابوو و بە پێشەوایی ' جولیوس نایەرەرە Julius Nyerere كەوتبووە نێو وڵاتانی ھاوبەرژەوەندی ئینگلیسی ..ئەو وڵاتە لە ساڵی ١٩٦٢دا بە ڕێكەوتنی زنگبار ' كۆماری تانزانیا'ی پێكھێبنا و 'جولیوس نایرە' وەك سەرۆككۆماری دانرا.

  www.hezheen.tk

 

 

 

 

 

 

 

Raport Tanganka

 

Nazm Hkmet

w. le Farsyewe: Hejn

Namey warem

 

lewaneye Balldarekan le stenbul Mosko'we bn bo Darulislam

Balldarekan begşit labela derron

bellam Frrokekey min yekemn Frrokeye, ke le Mosko'we hatuwe,

yekemn stenbul'ş bm,

bon Efrkam hellmij

bon Efrkay gewrey reş;

bon Byaban gewre, Gyanleberan gewre, Xor gewre, Baran drişt Estrey drişt dedat.

benwan Darxurma Drext Mozda hatne Şar.

yne Akwarwm'k ta aw birrka sewze

ta aw karka germ.

Darulislam le Xoraway Deryalş Hnd'daye

pş slam, etey deryay Bazirganan 'Ereb be Ebroy reşewe lem Kenare dabezn

paş ewanş, etey deryay dke Bazirganan dike ewan dke Ebroyan bor b.

bellam ewrro gring nye.

"Daralislam" nwend "Tanganka"ye.

Tanganka,

Tanganka, Tanganka

Goranyek detwan bem core destipbka,

Awaz Tam Tam,

Tanganka, Tanganka,

Xembaran, Şadan, Jran, Dwanan,

Keskan, Sran, Zerdan, Sipyan, Reşan *,

Tanganka, Tanganka ...

dezan,

Tanganka le Başr Xorhellaty Efrkaye,

nzkey de Milyon Mrov, zyad le Sed Bst Hoz

Musullman, Krst, Bitpersit.

dezan,

gringitrn Berhem: Qawe, Ga Gyay "Szall"e

Gellakan Szall eqoy sewz rutin

Rs Gurs Gunye'yan l denin,

dezan,

dezan pş Geştekem,

h ştk lemanem nedezan,

dezan,

Geştk ke letek toda leser Nexşe kirdman

leyadte Keştyekeman s arokey b, Binm Keman

Ngar zrrne Kj pşewey le to de,

leser Allakey Honrawem bo to ns

le Deryada Mas awzimrrud'man girt

Balldar Ball ar leser Burcekey nştnewe.

le Kenarewe,  Meymun Mozbaranyankirdn

arokeman hellda be Derya germakana tperrn

surraynewe le Torr nwerrwanan xoman rizgarkird ta geyiştne Darulselam.

Geştk ke leser Nexşe letek toda kirdman le yadte

le Darulselam letek " Serbazk gumnaw" Tangankay dwam.

le Bronz darrjraw b leser Laqe rt barkelekan,

ek bedest, le bar hrişbirdinda b.

le pişt Ser, Şeqam Lengerge berdem Camxane,

lay rast Telar Bankk lay ep Klsayek,

pirsm : " hrş bo ser k debey ? "

gut : " Leşkir Allmanya "

herwa gut "ta destipk Ceng yekem Chan h Allmanya byn.

" ngiltere hat Fermandey girtedest, hrişmankirde ser Allmanya,

Allmanya   ngiltere hat,

ngiltere le Hejdewe ta est D lre ma

Sall Şest D Brtanya'man wederna"

herwa gut " Komark azadn."

gut bdeng b

Darulselam Şarewanyek cwane.

Şeqame serekyekan xawn rkin

Gerrekk gewrey Hnd heye.

Hndekan be bazirganyewe xerkin

eger bitwanin tenanet Aw Deryaş dekene Şşe deyifroşn.

"Tanganka"ş Dujmin Bazirganan Hndye,

pştir tenya Sppştekan ryanpdedra,

henke hem Nawekey gorrawe hem Daniştwan

Koşk Serokkomar,

caran Binkey Fermandar Brtan b,

Koljk, il Heşt Hezar Xwndinkar, gişt Tanganka'yn

Mamostakan Brtan

Klsakan, Mizgewtekan, Koşkekan, Hutlekan Nwnerekan**.

Nwnergey*** Sovyet le Ballaxaneyekdaye, ke le Musullmanan bekrgrawe

leser Dergekey be Rns 'Ereb "bsim Alleh" nsrawe,

Tram Otubus h dke dyarnn,

bellam Otumebl le gişt Markekan,

Sukan hemyan lelay rasteweye

be şwey Brtan.

Şovran Tangankay zor şarezan

Şar 'Kabart'k heye, ke ta Beyan kraweye.

Tangankayyekan, ewaneyan ke gely sakarn, leser Zemin dexewn radebin

le Kepr hesrna,

Zman Ferm ngilz "Suhl"ye

le sertaser Tanganka, tenya yek Endazyar Tangankay

S Pzşk hen

Min Serxoş Tangankay'mi ned

gişt Serxoşekan Sppst bn.

Sppst bkarm ned

gişt Bkarekan Tangankayn

ewaneş ke le Sererrgekan, Şr le dar taşraw be Geştyaran defroşn, Tangankayn

Efser Tankankay'mi dt, Serokkomar Tangankay Mamostay tangankay

"Nayerere" Serokkomar be awan ramaw Mamostayek.

le gişt Dwarekanewe temaşa deka,

lenw wekeyda, lepşit Şşewe danştuwe xoy beser Goane desk spyekeyda dadawe.

Pols'm dtin, ke Tangankay bn.

le Bankekanda Fermanber Tangankay'mi ned

ya Sppst bn ya Hnd.

Meyifroşekan kollberekan tangankay bn.

Gundyekan Şwanekan, Krkaran herwa Serok Xlekanş :

lre zork Klte leserdeken, be reng endazey corawcorewe

be Gulleng b Gullengewe,

me Turkekan Klteman le Yonayyekanewe wergirtuwe leser 'Ereban'man na.

lewaneşe leser Sudan'yanş,

ewanş nawyanete ser Efrkayan reş

ya ewan, ya ngilzekan, eger ngilzyekan leseryan nabin

sermisrrnamnt, eger Esp deryay Klte leser bbnim.

 

 

Fbrwer 1963

 

**********************************************

* le Deqe Turk Wergrrane Farsyekeyda tak bekarbrawe, bellam leberewey le Kurdyekeda le Awellnaw cyabtewe Xwner tş Sergerdan nebt, naarbm [Ko] bekarberm, wate Xembar/ Xembaran, Şad/ Şadan, Jr/ Jran, Dwaney/Dwanan Tanganka ,

Kesk/Keskan, Sr/Sran, Zerd/Zerdan, Spy/Spyan, Reş/ Reşan Tanganka,

** Nwner : Sfr

*** Nwnerge : Sfart

 

Raport Tanganka yekke le dwahemn Honrawekan Nazm Hkmet, unke le Fbrwer 1963 honrawetewe Nazm Hkmet le Cun heman Sallda mirduwe. Em Raporte le şwey de Hellbest-Nameda, arastey Vera Tulyakova hawsere Rusekey kirduwe, ke le Sall 1960da letek Nazm Hkmet hawsery kirduwe.

Tanganka, wek dezanin le kat geştekey Nazm Hkmet da, d Sall b ke serbexoy bedestihnab be pşeway Julius Nyerere  kewtbuwe nw Wllatan hawberjewend ngils .. Ew Wllate le Sall 1962da be rkewtin  Zingbar Komar tanzanya pkhbna Julius Nyerere  wek serokkomar danra.

www.hezheen.tk